بدون تردید هر شبکه ای در هر مقیاسی نیاز به یک سیستم مانیتورینگ جهت بررسی ساختار شبکه می باشد.

مزایای اصلی استفاده از مانیتورینگ :

1. بررسی قطع/وصل شدن پورت ها
2. بررسی مصرف بیش از اندازه bps/pps بر روی پورت ها
3. بررسی قطعی های یک یا چند Device در شبکه
4. داشتن MAP شبکه
5. رفع مشکلات شبکه ای در اسرع وقت
6. بررسی پورتکل های مسیریابی اعم از BGP , OSPF و…
7. محاسبه میزان مصرف مشترکین در موارد تجاری
8. تنظیم ارسال هشدار های گوناگون برای مدیران شبکه
9. و بسیاری موارد دیگر

یکی از نرم افزار های رایگان مانیتورینگ شبکه نرم افزار سورس باز Cacti می باشد که با نصب آن تمامی مزایای فوق و بسیاری بیشتر از آن فراهم خواهد شد.
نرم افزار Cacti توسط پروتکل SNMP به دستگاه های مورد نظر شما متصل و آنها را طی Interval تنظیم شده توسط شما بررسی می کند. این نرم افزار بر پایه PHP/MySQL می باشد که عمدتا بر روی سیستم عامل های لینوکسی نصب و راه اندازی می شود و جهت ارائه گراف های خود از نرم افزار بسیار خوب RRDTool بهره برداری می کند.
همچنین این نرم افزار امکان ارائه پنل مانیتورینگ به مشتریان شما را ارائه می کند. که شما می توانید در این نرم افزار تعیین کنید که مشترک شما پس از لاگین به چه پورت هایی دسترسی داشته باشد.

شما می توانید نسخه الکترونیکی آنرا از اینجا دریافت کنید .

نوشته کتاب آموزش جامع و کامل Cacti اولین بار در راهکارهای جامع دیتاسنتر. پدیدار شد.

آموزش نصب و راه اندازی Cacti

• گام 1 .1  –  نصب بسته های پیش نیاز برای راه اندازی Cacti  :

yum install httpd mysql-server  php php-pear php-gd php-devel php-mbstring php-snmp php-pear-Net-SMTP php-mysql

• گام 1.2 – استارت سرویس ها :

service mysqld start
service httpd start

• گام 1.3 – تنظیم سرویس ها برای اجرا شدن بصورت خودکار در زمان بالا آمدن سیستم عامل :

chkconfig mysqld on
chkconfig httpd on

گام 2 – تنظیمات سرویس MySql  :

• گام 2.1 : گذاشتن پسورد برای کاربر root در Mysql:

mysqladmin password persianadmins -u root

پسورد در اینجا persianadmins می باشد.

• گام 2.2 – ساخت دیتابیس برای Cacti:

mysqladmin create cacti -u root –p

مشاهده دیتابیس ساخته شده :

[root@persianadmins ~]# mysqlshow -u root -p
Enter password:
+—————————-+
|     Databases          |
+—————————-+
| information_schema |
| cacti                      |
| mysql                     |
| test                       |
+—————————-+
[root@persianadmins ~]#

نکته :
در زمان اجرای دستورات بالا از شما پسورد خواهد خواست که همان پسورد گذاشته شده بر روی کاربر root سرویس Mysql می باشد.

• گام 2.3 – ساخت کاربر برای دیتابیس Cacti :

[root@padmins ~]# mysql -u root -p
Enter password:
Welcome to the MySQL monitor.  Commands end with ; or \g.
Your MySQL connection id is 5
Server version: 5.0.77 Source distributionType ‘help;’ or ‘\h’ for help. Type ‘\c’ to clear the buffer.mysql> GRANT ALL ON cacti.* TO cacti@localhost IDENTIFIED BY ‘123456’;
Query OK, 0 rows affected (0.00 sec)

mysql> FLUSH privileges;
Query OK, 0 rows affected (0.00 sec)

mysql> \q
Bye
[root@padmins ~]#

در بالا کاربری با دسترسی کامل مجوزها برای دیتابیس Cacti با پسورد 123456 ایجاد شد.
خلاصه دستورات بالا بدون خروجی :

[root@padmins ~]# mysql -u root -p
mysql> GRANT ALL ON cacti.* TO cacti@localhost IDENTIFIED BY ‘123456’;
mysql> FLUSH privileges;
mysql> \q

کلیه تنظیمات Mysql را می توانید با نرم افزار PhpMyAdmin بصورت تحت وب انجام دهید.

گام 3 – نصب Cacti :

• گام 3.1 – افزودن مخزن (CentOS & RHEL):

به آدرس زیر رفته و متناسب با توزیع خودتان بسته مورد نظر را دانلود و نصب کنید.

https://rpmrepo.org/RPMforge/Using

برای این آموزش بسته CentOS 5.4  32 بیتی را دانلود می کنیم :

wget http://packages.sw.be/rpmforge-release/rpmforge-release-0.5.1-1.el5.rf.i386.rpm

نصب بسته :

rpm –Uvh rpmforge-release-0.5.1-1.el5.rf.i386.rpm

• گام 3.2 – نصب Cacti  :

yum install cacti

• گام 3.3 – ایمپورت دیتابیس Cacti :

فدورا :

mysql -u cacti -p cacti < /usr/share/doc/cacti-0.8.7e/cacti.sql

CentOS & RHEL :

mysql -u cacti -p cacti < /var/www/cacti/cacti.sql

اگر آدرس فایل cacti.sql در سیستم شما متفاوت بود، با دستور زیر می توانید آنرا پیدا کنید :

find / | grep cacti.sql

• گام 3.4 – تنظیم Cacti برای اتصال به MySql :

CentOS & RHEL :

nano /var/www/cacti/include/config.php

فدورا :

nano /usr/share/cacti/include/config.php

در فایل config.php تنظیمات دیتابیس را به شکل زیر تغییر دهید :

$database_type = “mysql”;
$database_default = “cacti”;
$database_hostname = “localhost”;
$database_username = “cacti”;
$database_password = “123456”;
$database_port = “3306”;

در صورتیکه بسته را بوسیله yum نصب کرده اید ولی مسیر دایرکتوری cacti را نمی دانید به 2 شکل زیر می توانید آنراپیدا کنید :

1-در فایل etc/httpd/conf.d/cacti.conf/ مسیر دایرکتوری نوشته شده است.

2-با دستورهای جستجو دایرکتوری را پیدا می کنیم :

locate cacti

یا

find / | grep cacti

• گام 4 – تنظیم وب سرور آپاچی برای محیط کاربری تحت وب Cacti :

بطور پیش فرض فقط 127.0.0.1 اجازه دسترسی به وب را خواهد داشت ، برای برداشتن این محدودیت به ترتیب زیر عمل می کنیم :

nano /etc/httpd/conf.d/cacti.conf

در فایل بالا Deny from all را با Allow from all جایگزین کنید.

آپاچی را Reload کنید تا تنظیمات اعمال گردد :

service httpd reload

• گام 5 – نصب محیط کاربری تحت وب Cacti :

http://cacti-server-ip-address/cacti/install/index.php

برای ادامه نصب آدرس بالا را در بروزر خود وارد کنید و مطابق عکس های زیر نصب را به پابان برسانید :

عکس شماره یک

عکس شماره دو

عکس شماره 3

عکس شماره 4

نام کاربری پیش فرض admin و پسورد پیش فرض admin می باشد ، بعد از اولین لاگین همانند شکل زیر از شما خواسته می شود تا پسورد پیش فرض را تغییر دهید.

عکس شماره5

عکس شماره 6

هم اکنون نصب به پایان رسید و می توانید دستگاه ها و سرورهای خود را در Cacti اضافه و مانیتور کنید.

—————————————————————

نصب بر روی دبین و اوبونتو :

• گام 1 – پیش نیازها :

apt-get update

apt-get install apache2 php5 mysql-server-5.0

بعد از اجرای دستور بالا برای تنظیم سرویس ها مطابق عکس های زیر پیش بروید :

عکس شماره 1

پسورد کاربر root سرویس MySql را در اینجا وارد کنید.

عکس شماره 2

پسورد وارد شده در بالا را جهت تایید تکرار کنید.

به دلیل نصب آپاچی 2 جهت سرور وب در این مرحله Apache2 را انتخاب می کنیم.

• گام 2 – نصب Cacti :

apt-get  install cacti

بعد از اجرای دستور بالا برای تنظیم Cacti مطابق عکس های زیر پیش بروید :

عکس شماره 1
عکس شماره 2

نوع سرور وب نصب شده برای کار با Cacti را انتخاب کنید که در اینجا Apache2 می باشد.

عکس شماره 3

برای انجام تنظیمات دیتابیس مورد نیاز Cacti در این مرحله بر روی Yes کلیک کنید.

عکس شماره 4

پسورد کاربر root در Mysql را در این مرحله جهت امکان ساخت دیتابیس و کاربر مورد نیاز Cacti وارد کنید.

عکس شماره 5

برای کاربر Cacti ساخته شده در Mysql برای دیتابیس Cacti پسورد وارد کنید.

عکس شماره 6

پسورد وارد شده در بالا را جهت تایید تکرار کنید.

•  گام 3 – شروع مجدد سرویس آپاچی

سرویس آپاچی را شروع مجدد کنید تا تنظیمات جدید اعمال شود :

/etc/init.d/apache2 restart

• گام 4 – نصب محیط کاربری تحت وب Cacti :

http://cacti-server-ip-address/cacti/install/index.php

برای ادامه نصب آدرس بالا را در بروزر خود وارد کنید و مطابق عکس های زیر نصب را به پابان برسانید :

عکس شماره یک

عکس شماره دو

عکس شماره 3

عکس شماره 4

نام کاربری پیش فرض admin و پسورد پیش فرض admin می باشد ، بعد از اولین لاگین همانند شکل زیر از شما خواسته می شود تا پسورد پیش فرض را تغییر دهید.

عکس شماره5

عکس شماره 6

هم اکنون نصب به پایان رسید و می توانید دستگاه ها و سرورهای خود را در Cacti اضافه و مانیتور کنید.

با Cacti می توانید از اکثر سیستم عامل ها ،سرویس ها و سخت افزارها گراف تهیه کنید.

نمونه گراف هایی از سیسکو و میکروتیک :

نوشته آموزش نصب و راه اندازی نرم افزار مانیتورینگ Cacti اولین بار در راهکارهای جامع دیتاسنتر. پدیدار شد.

Nagios: نگیوس یکی از نرم افزارهای پر طرفدار متن باز در حوزه ی نرم افزار های مانیتورینگ سرویس های شبکه است . این نرم افزار نمایی از سرویس ها و هاست ها و هشدارهایی در خصوص  وضعیت سرویس ها (on ، up …) به کاربران شبکه نشان می دهد.

نگیوس در ابتدا تحت اسم Netsaint ایجاد و نوشته شده بود، “Sainthood” (یا تقدیس) که مرجعی برای اسم اصلی این نرم افزار می باشد، در پاسخ به رقابت قانونی با مالکان مارک های تجاری مشابه، مجبور به تغییر شد.

Agios”” نیز لغتی یونانی به معنی “Saint” (یا مقدس) می باشد. N.A.G.I.O.S (با تلفظ / نگیوس/) در حال حاضر توسط Ethan Galstad همراه با یک گروه توسعه دهنده ، که از حامیان فعال پلاگین های اداری و نیز غیر اداری، می باشد پشتیبانی می شود.

Nagios یک سیستم کامپیوتری  متن باز و نیز برنامه ای  کاربردی برای نظارت شبکه می باشد. نگیوس در اصل به منظور کار،  تحت GNU/Linux طراحی شده بود، اما روی یونیکس های گوناگون دیگر نیز به خوبی اجرا می شود. این یک نرم افزار رایگان است.

در ذیل به برخی از ویژگی های این نرم افزار اشاره می شود.

• مانیتورینگ سرویس های شبکه از قبیل: (SMTP, pop3,HTTp,NNTP,ICMP,SNMP,FTP,SSH).

• مانیتورینگ منابع تعریف شده، برای هاست های شبکه از قبیل: (پردازش بار سیستم، میزان فضای استفاده از هارد دیسک، ذخیره logهای سیستم و… ) همچنین این این نرم افزار قادر است از طریق فعال کردن پلاگین Check_MK روی سرور نگیوس، و نصب نرم افزار NSClient++ بر روی سیستم عامل ویندوز، مانیتورینگ سیستم عامل های ویندوزی را هم داشته باشد.

• مانیتورینگ بر روی همه وضعیت های شبکه از  قبیل مشکلات هاست ها (دما، هشدارها…) از طریق نوشتن Script هایی  که برای جمع آوری داده ها در سراسر شبکه صورت می گیرد.

• مانیتورینگ از طریق  اسکریپت های اجرا شده از راه دور توسط  فعال کردن پلاگین های از پیش تعریف شده .

• قابلیت کنترل سرور نگیوس، از را دور توسط سرویس هایSSH یا . SSL

• قابلیت نوشتن پلاگین های ساده ای از طریق (,Perl ,C++ ,Shell scripts ,Payton ,Ruby,PHP C#و غیره) برای چک کردن سرویس هایی که به کاربران اطلاعات بیشتری از وضعیت شبکه می دهد.

• وجود Plugin هایی برای ترسیم نمودار های داده ای از قبیل: (Nagiosgraph,PHP4Nagios Splunk for Nagis و غیره).

• قابلیت چک کردن سرویس ها به صورت موازی و همزمان.

• قابلیت تعریف هاست ها در شبکه به صورت سلسله مراتبی، همچنین قابلیت تشخیص هاست های Down شده از Unreachabl.

• ارسال پیام هنگام بروز مشکل یا برطرف شدن آن،  برای هاست ها یا سرویس ها از طریق , e-mail ,pager SMSو یا از طریق تعریف پلاگین ها.

• امکان بکاپگیری از logفایل ها.

• امکان مانیتوریگ از سرور های بکاپ.

• وجود رابط گرافیکی برای تماشای نمایی از شبکه، log فایل ها، هشدارها، مشکلات و…

• ذخیره سازی داده ها در فایل های متنی علاوه بر پایگاه داده .

  

· Home Page: http://www.nagios.org

· Author: Ethan Galstad

· Latest stable release:  3.2

· License: Open Source. GNU.

· Read more about Nagios at Wikipedia.

:Cactiیکی از نرم افزارهای متن باز مانیتورینگ شبکه است، که به صورت تحت وب  و گرافیکی در فواصل زمانی مشخصی اطلاعاتی را از وضعیت شبکه و سرویس ها در قالب نمودارها و گراف ها (بر اساس  پکیج RRDtools) به کاربر نشان می دهد، با طور کلی این نمودار های زمانی پارامترهایی مانند بار CPU، میزان استفاده از پهنای باند و… را به کاربر شبکه نشان می دهد.

یکی از موارد استفاده متداول از این نرم افزار نظارت بر ترافیک شبکه به وسیله ی جمع آوری اطلاعات سوئیچ ها و روتر ها از طریق پرو تکل SNMP می باشد.

این نرم افزار به زبان PHP نوشته شده و کاربران مختلف می توانند مجموعه گراف مخص به خود را مشاهده کنند. از این نرم افزار  گاهی اوقات توسط ارائه دهندگان خدمات میزبانی وب استفادهمی شود (به خصوص سرور اختصاصی، سرور مجازی خصوصی ، و ارائه دهندگان خدماتcollocation) برای نشان دادن میزان استفاده کاربران از پهنای باند به کار می رود.همچنین اطلاعات جمع آوری شده در سطح شبکه را  بدون نیاز به تنظیات RRDtools برای  (نمایش گراف ها و نمودارها) به کاربر نشان می دهد.

این نرم افزار، برای پروژهای کوچکتر سمت سرور نیاز به نصب  پکیج cmd.php و برای پروژه های بزرگتر نیاز پکیج هایی به زبان C دارد.

· Home Page: http://www.cacti.net

· Latest stable release: 0.8.7e

· License: Open Source. GNU.

· Read more about Cacti at Wikipedia.

:(and other top variations)Top

ntop (Network Top):

:ntop یکی از نرم افزارهای رایگان مانیتورینگ شبکه است. که خروجی ای شبیه به دستور top ( میزان استفاده از Cpu به صورت online نشان می دهد.) ایجاد می کند.

خروجی نرم افزار ntop در فایلی با پسوند HTML وجود دارد. در ضمن برای نصب این نرم افزار نیازی به نصب وب سرور نیست زیرا به طور پیش فرض وب سرور دارد.

htop (interactive process viewer for Linux):

:htopاین نرم افزار با داشتن کمی ویژگی های بیشتر بسیار شبیه ntop است. مهم ترین خصوصیت آن  این است که با موس می توان بر روی منو های آن کلیک کرد.

Zabbix:یکی از نرم افزارهای رایگان مانیتورینگ شبکه است، با گواهینامه تجاری از شرکتSIA zabbix این شرکت بحث توسعه این نرم افزار را به عهده دارد. این نرم افزار برای مانیتور کردن داده ها نیاز به دیتابیس های MySQL،PostgreSQL، SQLlite،Oracle،IBM DB2 دارد.

زابیکس مانیتورینگ سرویس های شبکه، سرورها و سخت افزار شبکه را انجام می دهد همچنین این نرم افزار از سمت سرور نیاز به زبان Cو چون تحت وب است نیاز به php دارد. این نرم افزار قادر به چک کردن وضعیت چند سرویس ساده مانند SMTP یا HTTP بدون نصب هیچ برنامه ای از سمت کلاینت می باشد. همچنین زابیکس بر روی سیستم عامل های یونیکسی و ویندوزی نصب می شود و پارامترهایی نظیر میزان استفاده از CPU، ترافیک شبکه، میزان فضای استفاده از هارد دیسک و غیره را کنترل می کند. همچنین با انجام تغییراتی در هنگام نصب زابیکس سرویس هایی نظیر ,SNMP TCPو ICMP و به همان خوبی سرویس های IPMI، SSH،telnet را بر روی کلاینت هامانیتور میکند. این نرم افزار از مکانیزم اخطار برای سیستم های real-time مانند XMPP پشتیبانی می کند.

Zabbix از سه ماژول مهم زیر پیروی می کند.

· Server (written in C)

· Agents (written in C)

· Frontend (PHP and Javascript)

· Home Page: http://www.zabbix.com

· Latest stable release: 1.6.6

· License: Open Source. GNU.

· Developed by: Zabbix SIA (Private company)

· Read more about Zabbix at Wikipedia

Munin: یکی از نرم افزارهای متن باز مانیتورینگ شبکه، یا سیستم ها می باشد. که خروجی را به صورت گرافیکی و تحت وب به کاربر شبکه نشان می دهد علاوه بر اینکه کار کردن با این نرم افزار بسیار راحت و آسان است، حدود 500 پلاگین از پیش تعریف شده برای این نرم افزار وجود دارد که به قابلیت های این نرم افزار اضافه می کند. شما با استفاده از این نرم افزار به راحتی می توانید وضعیت های مختلف سیستم ها ، شبکه و SANs خود را مانیتور کنید.

در واقع این نرم افزار بیشتر به دنبال پیدا کردن تفاوت های شبکه در هر روز است و همچنین برای تهیه گزارش ها توسط پکیج RRDtools که به زبان Perl نوشته شده استفاده می کند. منطق این نرم افزار به این صورت است که شامل یک نود های اصلی و چندین نود های فرعی است که نود اصلی توسط ارتباط برقرار کردن با سایر نود ها اطاعات مربوط به وضعیت شبکه را جمع آوری می کند و توسط پکیج RRDtoolsکه بر روی سرور یا سیستم نصب شده است، به صورت نمودار یا گراف به کاربر شبکه نشان می دهد. از ویژگی های این نرم افزار می توان قابلیت تعریف پلاگین های جدید را نام برد.

· Home Page: http://munin.projects.linpro.no

· Latest stable release: 1.2.6

· License: Open Source. GNU.

· Read more about Munin at Wikipedia

منبع: (ترجمه) http://www.thegeekstuff.com/2009/09/top-5-best-network-monitoring-tools

نوشته نرم افزار های مانیتورینگ شبکه اولین بار در راهکارهای جامع دیتاسنتر. پدیدار شد.